Dr. Jo Hilgers, bioloog, kankeronderzoek, natuurliefhebber, jager, visser en verteller en dichter
GedichtenVerhalenFotogalerijPlatteland AlliantieDit zijn de verhalen en gedichten van Dr. Jo Hilgers, die zijn hele leven had gewijd aan het kankeronderzoek, hij was een groot natuurliefhebber en een echte Bourgondische Limburger, waar alles perfect moest zijn. Hij overleed helaas veel te vroeg op 29 december 2007 op 67 jarige leeftijd te Leusden.

Hoofdstuk 185
19 augustus 2005


Paddestoelen zoeken langs het

Apeldoorns-Dierenskanaal

Beste Kees, andere vrienden en kinderen,

Een heerlijke dag langs het Apeldoorn-Dierenskanaal en een behoorlijke oogst van paddenstoelen, naar schatting drie kilo buisjeszwammen en twee kilo plaatjeszwammen. Lekker gewandeld en behoorlijk moe nu.

Corine van de thuiszorg heeft ze verder verzorgd, nog wat schoner gemaakt en in kleinere stukjes gesneden en 800 gram mee naar huis genomen voor de Pilztopf Forsterin (voor recept zie hieronder). De helft boleten en de andere helft vooral parelamanieten en russula's maar ook enige anijschampignons en enkele Schneidenstreiflinge (slanke amanieten), een der kosmopolieten uit het paddestoelenrijk die voorkomt van Nieuw Zeeland tot Groenland en de hele wereld daartussen in. Heeft de dinosauriërs zien komen en gaan, deze soort.

Voor het (in Nederland zeldzame) vroege eekhoorntjesbrood - met name de aan de buisjes gemuteerde groep op een plek - waren we te laat. De eerste vlucht was al te oud en we hebben er maar enkele van kunnen meenemen, te weten de nog vaste en eetbare onderdelen, vooral van de stelen. Op de plek waar we het laatste zochten stonden er vier in de kracht en schoonheid van het volle leven en die heb jij meegekregen om te bereiden.

Snij ze tot dobbelsteentjesgrootte, behalve de hoeden van de twee kleine, die laat je intact. Niet wassen. Neem een vuurvaste schaal waar ze allemaal in passen - twee hoedjes in het midden - en giet daarin een laag van een halve tot een centimeter olijfolie. Voeg enige gekneusde teentjes knoflook ertussen. Strooi er wat zout en peper overheen maar niet te veel. Als je ze hebt kun je de schaal van binnen bekleden met bladeren van de druivestok, dat ziet mooi uit. Dek de schaal af met aluminiumfolie en zet hem een half uur in de oven op een temperatuur van ca. 150 graden celsius. Serveer met toast en/of stokbrood en drink er een goede rode wijn bij. Het gerecht zou kunnen heten Funghi porcini a l'Italienne (veel olijfolie) of a la Provencale (knoflook)

Als je niet overlijdt geef dan een teken van leven en vertel me of het niet alleen jou maar ook Eef heeft gesmaakt.

Ik heb nu nog ca. een kilo boleten en een kilo plaatjeszwammen in de koelkast hopend dat Vincent die zo spoedig mogelijk bij me ophaalt. Ik geef dan later nog een recept aan jullie door van Rose-Marie Dahnke - Gold medaille Deutsch Gastronomische Akadenie - dat heet Pilz-Grundrezept, waarbij ik zal uitleggen wat a la Provencale, a l'Italienne, a la Bordelaise, a la Sevillane etc. etc. betekent. Een kleine gastronomische cursus dus, waar ik een zee van tijd voor heb. Eet smakelijk en voor zover ik het nu kan bekijken ga ik woensdag aanstaande met Linda en de kleintjes Sara en Mees opnieuw plukken. Dan wordt deze story vervolgd.

Vervolg

Beste Cees (kinderen en vrienden),

Ben alvast begonnen met wat determineerwerk van de paddestoelen die wij op 19 augustus vonden langs Apeldoorns-Dierense kanaal:

  1. Boletus aestivalus, vroeg eekhoorntjesbrood, Eichensteinpilz: heb je al tussen 500-1000 gram van gegeten en lekker gevonden (Fungi porcini a l'Italienne). Vier prachtige jonge individuen met de "normale" habitus, van de laatste plek bij Loenen, die nieuw voor mij was. De eerste plek in Apeldoorn zelf, heeft een gemuteerde B. aestivalus met knobbelige plaatjesonderkant en een bruine vochtafscheiding (misschien door de schimmel die op de al oude paddestoelen groeit (de Duitsers zeggen: Pilz vom Pilz befallen). Er stonden er enkele tientallen tot een gewicht van een pond per stuk maar we waren te laat voor deze eerste vlucht. Heb ik jaren geleden al eens in jonge staat, laat in juni gevonden (3-4 kilo) en toen met veel smaak opgegeten.

  2. Dit is dus een andere soort dan Boletus edulis ofwel eekhoorntjesbrood dat langs het kanaal veel meer voorkomt. Daarvan hadden we nu een jong mooi exemplaar, maar er waren hier en daar ook nog enkele oudere paddestoelen, te oud om mee te nemen. De zogenaamde eerste vlucht was voor dat gebied erg mager qua aantal individuen. Dat weet ik uit jarenlange ervaring en kennis van de verschillende groeiplaatsen van de mycelia.

  3. Verder nog enkele boleten gevonden met geschubde steel waarvan ik zei dat het berkenboleten waren. Welke soort of ondersoort weet ik nog niet. Er is in dat genus behoorlijk onderverdeeld en gesplitst. De gewone berkeboleet heet Leccinum scabrum, maar er is ook de witte, de blozende, de bonte etc. Wil ik later nog proberen precies op naam te brengen.

  4. Amanita rosea, parelamaniet of rotende Perlpilz. Eetbaar. Daarnaast ook de gele knolamaniet (Amanita citrina) gevonden en de grauwe amaniet (Amanita excelsa) die beiden niet giftig zijn, maar niet gegeten worden omdat ze op giftige soorten lijken. Enorm veel parelamanieten gevonden op 14 augustus langs de weg naar Bunschoten. Door Servaas (risotto) en Vincent (pasta) met smaak opgegeten.

  5. Lycoperdon perlatum of parelbovist. Jong eetbaar. Hiervan hadden we er eentje, maar deze soort is zeer algemeen. De veel grotere Hasenbovist noemen wij ruitjesbovist (Calvatia utriformis) en die vond ik op de weg naar Bunschoten met Vincent op zondag de 14de augustus. Eetbaar maar niet gegeten deze keer.

  6. Sarcodon imbricatus, geschubde stekelzwam of Habichtspilz. Jong eetbaar. Een groepje met een tiental grote exemplaren. Te oud om te eten, maar ik heb hem zelf nog nooit meegenomen om op te eten.

  7. Agaricus arvensis, anijschampignon of akkerchampignon (Duits: Schafchampignon, Guckemucke, Anisegerling), enkele exemplaren bij het beekje van Loenen vlakbij de uitmonding in het kanaal. Ruikt naar anijs, een der smaakvolsten paddestoelen: "Der Anischampignon durfte der wohlschmeckendste aller Speisepilze sein; die Anisduft verwandelt sich nach der Zubereitung in ein unbeschreiblich kostliches Aroma". Kan verwisseld worden met de giftige karbolchampignon, die bij de basis felgeel verkleurd na aansnijden emt een mes en die naar karbol stinkt. Deze giftige soort heb ik maar twee keer in Nederland gevonden en nooit langs het kanaal aangetroffen.

We hebben verder enkele russula soorten gevonden en nog wat onbekende plaatjeszwammen die ik nog moet "bewerken". Dit is de eerste les die gevolgd zal worden door verdere lessen, iedere keer als ik met jou of iemand anders gezocht heb.

Hartelijk bedankt en met vriendelijke groeten, Jo de Boskabouter


Pilztopf Forsterin
Paddestoelensoep van de boswachtersvrouw uit Pilzsammlers Kochbuch van Rose Marie Dahnke

  • Een liter water

  • Een eetlepel boter

  • Een bundeltje soepgroenten

  • 800 gram paddestoelen mengsel

  • Een eetlepel zout

  • Een goeie porti peper

  • 250 gram durchwachsener speck

  • Een eetlepel gehakte peterselie

Breng aan de kook: het water met de boter en het kleingesneden soepgroente mengsel
Na tien minuten het in kleine stukjes gesneden paddestoelen mengsel toevoegen met het zout en de peper en dan weer tien minuten zachtjes laten pruttelen
Intussen het in smalle reepjes gesneden spek in een pan braden totdat het knapperig (knusperig) is
Het spek vanuit de pan bij de soep doen
Soep op het bord met fijngehakte peterselie bestrooien

Bij deze soep kunnen naar gelieve gekookte rijst, noodles of aardappelen toegevoegd worden om als eenpansmaaltijd te dienen.

 

Laatste wijziging 13 May 2008  |  © Jo Hilgers Naar bovenzijde blz