Ambitie voor onsterfelijkheid
 Vechtend
tegen de deadline van zijn ziekte, wilde Jo Hilgers nog iets
nalaten voor zijn grootste passie: de natuur. In minder dan
een jaar tijd leerden vrijwel alle wetenschappers,
lobbyclubs en politici in de Nederlandse groene sector de
bevlogen bioloog kennen. Afgelopen zaterdag in Hoensbroek
kwam dan toch het afscheid.“Je krijgt de mooiste
Hubertusmis te zien die ooit in Nederland plaatsvond, met
jachthoornblazers die de laatste jacht blazen, een koor en
een valkenier.
Piet Borst gaat
spreken, Toine Ramakers, Annie Schreijer en Piet Croughs
namens de Plattelandsalliantie Nederland (PAN). Bij de
receptie na afloop op Kasteel Hoensbroek wordt hertenragout
geserveerd, bij mij krijg je goed te eten.”Aan het woord is
Jo Hilgers, vlak voor zijn dood. Het feit dat hij zijn
uitvaart mooi had geregeld mocht volgens hem niet ongemerkt
voorbijgaan. Een journalist moest het afscheid dus maar even
komen optekenen en als PAN-paparazzi op foto vastleggen.e
begrafenis afgelopen zaterdag in het Zuid-Limburgse
Hoensbroek toonde dat ieder mens lichamelijke grenzen kent.
Zelfs Jo
Hilgers kent een einde, al leek dat even ondenkbaar.
T ot
in de laatste weken was zijn ziekbed nog een crisis- en
regelcentrum. Het goede nieuws van de groeiende
Plattelandsalliantie werd zelfs aan het infuus nog
verkondigd. ‘Wereldvreemde ecologen’kregen een veeg uit de
pan, er moest nog even een glossy tijdschrift voor de
Plattelandsalliantie komen. Een gesprek met een uitgever
vond nog plaats, politiek overleg in Den Haag werd nog even
geregeld, een inhoudelijk rapport over valkerij op
luchthavens.Er
zijn mensen die voor hun dood al zijn gestorven en zelfs bij
blakende gezondheid voor minder tekenen.
Mensen van Hilgers kaliber niet, zij hebben de ambitie om na
hun dood voort te leven en grootse daden te verrichten. Is
dat dan in 300 wetenschappelijke artikelen, 6000 citaties in
pubmed (‘graag even vermelden’) als inspirerend mens, vader
en opa, of als bioloog-natuurliefhebber met het jagershart
op de goede plaats?
In de afscheidsspeeches, in de parochiekerk van het Heilige
Hart van Jezus te Hoensbroek-Mariarade, waren deze thema’s
vooral coupletten in het refrein van Hilgers ambitie om voor
twee man tegelijk te leven.
Zelfs in zijn ziekte pakte Jo Hilgers
het groots aan, zo stelde zijn oud-collega bij het
Nederlands Kanker Instituut (NKI), Piet Borst in zijn
toespraak in de kerk: “Als ik dan toch kanker krijg neem ik
meteen maar twee tumoren.
Wanneer ik onze gesprekken
in het ziekenhuis aanhaal, klinkt het treuriger dan het was.
 Jo
had altijd verhalen te vertellen en zat vol optimisme. Na
een kleine tegenslag wilde hij weer met volle kracht vooruit
gaan.” Borst
sprak over Hilgers zijn bijdragen aan het nationale (NKI) en
internationale kankeronderzoek, zoals de ontwikkeling van
antilichamen tegen kankereiwitten. Als reizende onderzoeker,
en veelgevraagd spreker werkte Hilgers met
Nobelprijswinnaars samen en zorgde hij voor nieuwe
samenwerkingsverbanden met het Nederlands Kankerinstituut.
“Jo heeft me op het hart gedrukt om die Nobelcontacten hier
in deze toespraak niet onvermeld te laten”, merkt Borst met
de voor hem gebruikelijke ironie op.
In zijn derde
carrière als lector aan de
Universiteit van Bandung, van 2000 tot 2004
gaf Hilgers nog leiding aan 20 Indonesische academici, voor
wie hij in Nederland een beurs regelde om een instituut op
te zetten. “Drie
miljoen gulden, ook dit detail wilde Jo vermeld zien.” Borst
betreurt het feit dat Hilgers te jong moest sneuvelen aan de
ziekte waar hij zijn carrière lang tegen vocht. “Het was je
ambitie om het vraagstuk van kanker op te lossen. Dat is
helaas niet gelukt en we verliezen zo een vriend en
wetenschapper.
Maar wij blijven het gevecht voortzetten.”Annie
Schreijer Pierik, voorzitter van de vaste Kamercommissie van
het Ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit kwam
pas in mei 2006 met Hilgers in aanraking bij de vierde en
laatste carrière van deze bioloog: als voorzitter van de
Plattelandsalliantie Nederland.
De club moet naar model
van de Engelse Countryside Alliance de groene stem van
Nederland vertegenwoordigen.
Contact met de natuur vindt in
deze visie niet alleen via het stopcontact plaats, op
afstand dus, maar mensen mogen haar aanraken en proeven.
Oogsten uit de
natuur zoals ook jagers dat doen zit volgens Hilgers in de
menselijke genen, en dat is niet iets dat je moet of kunt
verbieden. Verstandig gebruik is het credo voor
natuurbescherming, in plaats van handenthuis. Als
wetenschapper wilde Hilgers ook meer concurrentie in
Nederlands ecologisch onderzoek zoals dat ook in de medische
wereld gebruikelijk is.
Die visie moest het liefst binnen een jaar nationaal bekend
worden bij wetenschappers en mensen met invloed. Haast was
gezien zijn ziekte geboden. Eenmaal in het Hilgers-vizier
was ontsnapping dan ook niet meer mogelijk. De bioloog-jager
wilde iedereen die hij geschikt achtte voor de PAN in zijn
visie meekrijgen, ‘zieltjes winnen’ noemde hij dit. Ook
Schreijer vertelt in haar toespraak dat zij in anderhalf
jaar tijd 500 e-mails van hem ontving, epistels over
natuurbeheer in Nederland.
Hilgers ontpopte zich als haar aanspreekpunt in groene zaken.
“Jo kon sneller schrijven dan de meeste mensen lezen kunnen.
Hij heeft zich ook verrassend snel ingewerkt in alle
moeilijke dossiers.”De ‘150
procent’gedrevenheid die Schreijer aanstipt, gaf Hilgers de
bijnaam ‘spammer van de PAN’.
Het resultaat is er wel
naar. “In 1 jaar tijd zitten nu al 200.000 leden bij de PAN
aangesloten”, vertelt secretaris van de Plattelandsalliantie
Piet Croughs. “Er zijn
Provinciale Plattelands Allianties opgericht in Limburg,
Drenthe, Noord Holland, Utrecht en met de reeds langer
bestaande Friese zijn er dus al vijf provincies actief.
We zullen er nu
alles aan doen om je droom verder voort te zetten.”
 De
stoet met auto’s komt in beweging, na een vertrek uit het
ouderlijk huis van de Hilgersfamilie ‘Nos Isla’,
naast de parochiekerk. De ‘Bronsgroene Keilers’ een
vrienden club van Zuid-Limburgse jagers en de
Jachthoornblazers uit Epen blazen de laatste jacht op de
begraafplaats van Hoensbroek. Het koper geeft een vrolijk
contrast met de melancholie van het afscheidsritueel
en de zware regenbui die op de begraafplaats neerklettert.
De priester leest
de laatste gebeden voor, en dan is het echt voorbij.
Na een té kort, maar bewogen leven in vrijwel alle
werelddelen keert Jo Hilgers
terug naar de Limburgse aarde. Jagend in gezelschap van zijn
voorvaderen zal hij zijn werk en bezieling moeten overdragen
aan nabestaanden. De levenden hebben nog veel
missiewerk te verrichten om de nuchtere natuurvisie van de
PAN te verbreiden.
Maar dat hoeft geen zware
klus te zijn. Als Groen Links raadsleden uit Amsterdam
bijvoorbeeld de malse hertenragout in Kasteel Hoensbroek
konden proeven, die na Jo’s afscheid werd geserveerd... Hoe
radicaal zouden zij nog tegen oogst van damherten in de
Waterleidingduinen stemmen? Er zijn kortom veel meer
verschillende manieren om van de natuur te genieten, en de
PAN zal steeds meer mensen gaan overtuigen van het plezier
en de noodzaak daarvan.
|
|
|
