BOEREN HUIVERIG VOOR NATUURBEHEER
Ook al doet LNV nog zo zijn best om boeren te porren voor natuurbeheer, heel weinig boeren in de EHS wagen de sprong en doen mee aan de regeling functiewijziging.
BOEREN met landbouwgrond in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) hebben wel interesse in particulier natuurbeheer, maar definitief ja zeggen tegen omvorming van landbouwgrond naar natuur is voor de meesten een stap te ver. Dit jaar zijn er in heel Nederland nog informatiebijeenkomsten om grondeigenarenwarm te maken voor particulier natuurbeheer en hen te wijzen op de mogelijkheden van functie verandering.
De overheid wil binnen de EHS bijna 43.000 hectare nieuwe natuur aanleggen voor het jaar 2018. Hiervan is nog geen 10 procent klaar. Voor de duidelijkheid: het gaat hier niet om agrarisch natuurbeheer,maar om particulier natuurbeheer. De bestemming van de grond is dan veranderd van landbouw in natuur. Vooral afbouwers van landbouwgrond natuur maken is vooral interessant voor afbouwende boeren of stoppers. Maar jaarlijks daalt het aantal stoppers. Vorig jaarwaren dat er zes per dag, in 2000 nog 11. Vaak wordt de grond verhuurd of aan een buurman verkocht. Ook het beleid van de overheid is niet altijd stimulerend. Mede door het nieuwe mestbeleid en door de invoering van toeslagrechten is de grond hard nodig op de bedrijven. Na de functieverandering vervalt bijna altijd ook de plaatsingsruimte voor mest en de mogelijkheid om toeslagrechten uit te laten betalen. Goede grond aan de beurt.
Het moeizame verloop van particulier natuurbeheer heeft ook een andere reden. De meeste voor de hand liggende landbouwgronden in de EHS hebben inmiddels al de bestemming natuur gekregen. Het gaat hier vaak om percelen met een lage opbrengst en een ongunstige ligging. Nu zijn het vaak goede landbouwgrond en die 'opgeofferd' moeten worden. Verder zetten boeren ook vraagtekens bij de randvoorwaarden van functieverandering. Zo zijn vergoedingen vanuit deze regeling niet belast,maar onduidelijk is bijvoorbeeld of er na de contract duur van 6 jaar nog wel voldoende budget is voor de beheersvergoedingen.
De realisatie van de EHS gaat nu een nieuwe fase in. Provincies moeten robuuste verbindingszones aanwijzen of hebben dit inmiddels al gedaan. Deze zones moeten verschillende natuurgebieden met elkaar verbinden. In de meeste gevallen gaat het hier om landbouwgrond van boeren en pachters. Het wordt een hele kluif voor de overheid om deze boeren te overtuigen.»Vier Groningse boeren gaan gezamenlijk 260 hectarelandbouwgrond omzetten in natuur. Het is, naar eigen zeggen, het grootste natuurproject van particulieren in Nederland. Het natuurgebied komt te liggen bij de Blauwe Stad, ten oosten van de stad Groningen. Er komen onder andere moerassen, bloemrijke graslanden, bos en een vaarroute. De boeren, leden van de Agrarische Natuurvereniging Oost-Gronigen (Anog), hebben de grond aangekocht van het Dienst Landelijk Gebied. Ze zien de aankoop als een investering die op termijn gaat renderen. Willie Oosterveld: „Het rendement zal inde eerste jaren marginaal zijn. Op termijn hopen we opeen kleine plus. Het blijft een gok, want je weet niet hoe de overheid omgaat met de beheersvergoedingen, na beëindiging van het zesjarige contract", aldus Oosterveld.
Het nieuw in te richten natuurgebied Reiderwolde valt onder de regeling Particulier Natuurbeheer. Die biedt een vergoeding voor de waardedaling van de grond en voor de inrichtingskosten. Van de investering in grond is 20 procent voor eigen rekening. Net als de natuurorganisaties komt de particuliere eigenaar vervolgens in aanmerking voor een beheervergoeding. U mag de oppervlakte landbouwgrond die is aangewezen als mestvrije zone niet meetellen bij de berekening van de gebruiksnormen die gelden in het kader van het mestbeleid. Boeren die hiermee temaken hebben, zijn hierover geïnformeerd door LNV. Dit heeft niets te maken met de verzilvering van toeslagrechten op die grond. Er is geen relatie tussen het gebruik van toeslagrechten en de aangewezen mestvrije zones. U mag deze oppervlakte wel gebruiken om toeslagrechten te verzilveren.
MESTVRIJE ZONES GEBRUIKEN VOOR VERZILVERING
U mag de oppervlakte landbouwgrond die is aangewezen als mestvrije zone niet meetellen bij de berekening van de gebruiksnormen die gelden in het kader van het mestbeleid. Boeren die hiermee temaken hebben, zijn hierover geïnformeerd door LNV. Dit heeft niets te maken met de verzilvering van toeslagrechten op die grond. Er is geen relatie tussen het gebruik van toeslagrechten en de aangewezen mestvrije zones. U mag deze oppervlakte wel gebruiken om toeslagrechten te verzilveren.